terug naar de filmpagina

Column A. Postma, Algemeen Dagblad, 13 juni 2005

De Noorse droom

Onlangs las ik een onderzoek van de Utrechtse psychiater Jean-Paul Selten. Jonge Marrokanen blijken ruim 8 keer zo grote kans op een psychotische stoornis en schizofrenie te hebben. Volgens Selten komt dit onder andere door social defeat, het gevoel dat je niet meetelt of er niet bijhoort.

Hieraan dacht ik afgelopen donderdag tijdens de première van de bijzondere documentaire The Norwegian Dream, een verslag van een studiereis naar Noorwegen van de stichting IederAlles, waarbij er door ouders van gehandicapte kinderen gekeken werd naar de positie van gehandicapten in Noorwegen. Die is daar wezenlijk meer van deze tijd dan in ons land. Speciale instellingen, zoals scholen voor gehandicapte kinderen zijn verdwenen, en alle gehandicapten wonen er met ondersteuning in de samenleving. Tolerantie, respect en evenwaardigheid; ‘insluiting’, in plaats van ‘uitsluiting’, is de Noorse filosofie.

Noorwegen baseert zich op het gelijkwaardigheidbeginsel; ieder mens heeft het recht op volledige deelname. Dit recht waarborgt niet alleen de noodzakelijke voorzieningen maar geeft alle mensen binnen de samenleving het houvast dat niemand aan de kant zal staan. In Noorwegen heeft men begrepen dat het uitsluiten van mensen met een handicap niet alleen gevolgen heeft voor mensen met een handicap, maar dat uitsluiting het gevoel van vertrouwen ondermijnt van een gehele samenleving. Niemand is immers levenslang zeker van zijn positie. Iedereen kan vroeg of laat zomaar zelf buiten de boot vallen.


‘Wat vind je ervan dat je een klasgenootje hebt met het Down Syndroom?" wordt aan een Noors meisje gevraagd. ‘Hoezo?, vraagt ze verbaasd. Dat is toch normaal?’ Dat kinderen zoals haar klasgenootje in Nederland op een speciale school zitten begrijpt zij niet.

‘Uit het klompenland komen vragen die wij hier in Noorwegen bestempelen als gewone, logische en algemene zaken’, schreef het Noors Dagblad. Ook de Noorse hoogleraar sociale wetenschappen Kristiansen, die aan de basis stond van de omvorming van de gehandicaptenzorg in Noorwegen, gaf Nederland al eens een tik op de neus toen ze in 2003 een zoveelste Nederlandse parlementaire delegatie weigerde.‘Ik vraag me af waarom jullie steeds weer hierheen willen komen’, zei ze. ‘Ik heb de afgelopen tien jaar In Nederland weinig zien veranderen, en weinig bereidheid tot verandering gezien.De Nederlandse politiek is drukker met studiereizen en werkbezoeken'.

The Norwegian dream, een waardevol document over volwaardig burgerschap. Beschamend dat dit anno 2005 voor een grote groep in ons land nog steeds een droom moet heten.